Hürses
06 Nisan 2020 Pazartesi
Anasayfa > Yazarlar > Cafer AKSAY > Bilginin Değeri!
Cafer AKSAY

Bilginin Değeri!

27.08.2018 10:09 12 14 16 18 yazdır
Yazar : Cafer AKSAY

Bilginin Değeri!

Değerli Dostlar; bu hafta sizlerle "bilginin değeri" konusunu paylaşalım istedim.

Bilgi (malumat): Sözlükte; insan aklının alabileceği gerçek, olgu ve ilkelerin tümüne verilen ad olarak ya da bir konu veya iş konusunda öğrenilen ya da öğretilenlerin tamamı olarak tanımlanır. Felsefede ise şube ile obje arasında kurulan bağ olarak tanımlanır.

İçinde bulunduğumuz çağ ise "bilgi çağı" olarak tanımlanır.

Her bilgi her yerde geçerli değildir. Şayet denizdeysen gramer bilmenin sana hiçbir faydası yoktur. Diğer taraftan bilgi bir varlık iddiasıdır¸ oysa denizde olana varlık değil¸ yok olma bilgisi lazım. Nasıl ki su önce öldürür sonra ölüyü başında taşırsa¸ sen de ölü gibi ol ki su seni taşısın. Yoksa kendi bilgi ve kabiliyetine güvenen kişinin bu deryadan kurtulması zordur.

Hazreti Mevlânâ'nın insanları bilgilerine göre sınıflandırmaktadır. Ancak bu bilgi nasıl bir bilgidir? Günümüzdeki bilgi anlayışıyla ne kadar benzeşir? Şimdi bu suallerin cevabını birlikte arayalım. Günümüzde amacı ve kullanım alanı düşünülmeksizin bilginin zati bir değer olarak yüceltildiğine şahit oluyoruz. Çağımıza verdiğimiz “Bilgi Çağı” isimlendirmesi de bir durum tespiti olduğu kadar bu yüceltmenin de ifadesi. Oysa İslâm kültüründe her şeye olduğu gibi bilgiye de daha çok amacına ve yaradığı işe göre bir değer biçilmiştir. Bu kabule göre bilginin de işe yarayanı var yaramayanı var. Nitekim yukarıya aldığımız veciz beytinde Hz. Mevlânâ böyle bir tespitte bulunuyor ve mealen şöyle diyor: “İnsana bir çıkış yolu göstermeyen fikri¸ bilgiyi¸ ilmi ne yapayım ben! Bilgi ve fikir bir işe yaramalı ki değeri olsun. Diğer taraftan bir fikrin ve bilginin değeri gördüğü hüsn-i kabulle de ölçülür. Bilginin açtığı yoldan bir padişah geçmeli ki o bilginin değeri belgelenmiş olsun.” Şimdi bu fikirlere tercüman olan hikâyemizi aktaralım:

Filozof ve Bedevi

“Bedevinin biri buğdayını devesine yüklemiş¸ kendisi de üstüne oturmuş gidiyordu. Yolu üzerinde yaya gitmekte olan bir bilginle karşılaştı. Konuşarak bir müddet birlikte yürüdüler. Önce bilgin bedeviye kim olduğunu¸ nereden gelip nereye gittiğini ve çuvallarda ne taşıdığını sordu. Bedevi iki çuvalın birinde buğday¸ diğerinde kum taşıdığını söyledi. Bilgin¸ bunun sebebini sorunca beriki açıkladı:

– Tek çuval devenin sırtında durmaz¸ kayar. Kum çuvalı öbürünü dengelemek içindir.

Bilgin:

– İyi ama böyle yapmakla devenin yükünü boş yere iki katına çıkarmışsın. Kum çuvalını boşaltıp buğdayı iki çuvala bölsen daha iyi değil mi? dedi.

– Bedevi bu aklı pek beğendi ve yol arkadaşının çok bilgili biri olduğunu anladı.

– Aferin dedi¸ ne güzel aklın var. Ben bin yıl düşünsem bunu bulamazdım.

Sonra onu devesine bindirdi ve:

– Şimdi sen de bana kendini anlat¸ dedi. Niçin böyle yaya ve arkadaşsız kalmışsın… Bu kadar bilgili ve akıllı olduğuna göre ya bey olmalısın ya vezir?

Beriki;

– Ne beyi¸ ne veziri birader¸ dedi¸ halim kıyafetim ortada değil mi?

Bedevi bu sefer onun varlıklı biri olduğunu düşündü; kaç devesi ve keçisi olduğunu sordu; dükkândan¸ paradan puldan söz açtı. Fakat bedevi her ne sorduysa bilgin hepsine hayır cevabı verdi ve dedi ki:

– O senin söylediklerinden hiçbirine sahip değilim. Gördüğün gibi yayan yapıldak dolaşan yoksul bir gezginim ben. Oradan oraya dolaşır¸ kim bir kap yemek verirse onun kapısında yatarım. Hâsılı senin o kadar beğendiğin bunca bilgi ve hikmetten benim elime geçen baş ağrısından başka bir şey değil. Bunun üzerine bedevi onu hemen devesinden indirdi ve şöyle dedi:

– O halde tez yanımdan uzaklaş. Aklın da senin olsun¸ bilgin de! Sırtını giydirip¸ karnını doyuramayan o bilginin bana hiç lüzumu yok. Varsın bu cahil aklım kumla buğdayı denk etmeye devam etsin. Değil mi ki işlerimi görmeme yetiyor¸ bu aptallık ve bilgisizlik bana mübarektir.”

 

Mükerrem Tollu 468x60
Etiketler : Bilginin Değeri!
Yazarın Son Yazıları
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.